Մենք ամեն օր խոսում ենք մարդկանց հետ։ Քննարկում ենք աշխատանքը, երեխաներին, ճանապարհները, գները, նորությունները, հանգիստը և բազմաթիվ այլ հարցեր։
Այս խոսակցությունները մեր կյանքի բնական մասն են։
Բայց երբեմն զրույցը մի փոքր ավելի խոր է գնում։ Ինչպիսի՞ մարդ ենք ուզում դաստիարակել։ Ինչո՞ւ են մարդիկ դժվարանում լսել միմյանց։ Ի՞նչ է արդար հասարակությունը։ Ի՞նչ դեր ունի մարդը իր համայնքում։ Ինչպե՞ս ենք որոշում՝ որն է ճիշտ։
Այսպիսի հարցերը միշտ չէ, որ պահանջում են պաշտոնական քննարկում։ Դրանք կարող են բնականորեն առաջանալ ընկերների, գործընկերների, ծնողների կամ հարևանների միջև։
Բովանդակալից զրույցի կարևորությունը հենց նրանում է, որ այն թույլ է տալիս մարդկանց միասին մտածել այն հարցերի շուրջ, որոնք իրականում ազդում են իրենց կյանքի վրա։
Երբ մեզ համար որևէ գաղափար կարևոր է, հեշտ է ընկնել մի պարզ սխալի մեջ՝ սկսել բացատրել այն ուրիշներին։ Մենք արդեն գիտենք, թե ինչ ենք ուզում ասել, և փորձում ենք մեր ամբողջ գիտելիքը փոխանցել մեկ զրույցի ընթացքում։
Բայց զրույցը միակողմանի փոխանցում չէ։ Եթե մարդը զգում է, որ իրեն պարզապես փորձում են համոզել կամ սովորեցնել, նրա հետաքրքրությունը կարող է արագ նվազել։ Իսկ երբ նրան հարցնում ենք, թե ինքն ինչպես է տեսնում հարցը, ինչ փորձ ունի և ինչն է իրեն մտահոգում, խոսակցությունը դառնում է ընդհանուր ուսումնասիրություն։
Խոր զրույց վարելու համար խոսելու կարողությունից ոչ պակաս կարևոր է լսելը։ Լսել նշանակում է ոչ միայն լռել, մինչև մյուս մարդը ավարտի։ Դա նշանակում է փորձել հասկանալ նրա ասածի իմաստը։
Երբեմն մարդն արտահայտում է մի կարծիք, որի հետ մենք համաձայն չենք։ Առաջին ցանկությունը կարող է լինել անմիջապես հակադարձելը։ Բայց եթե նախ փորձենք հասկանալ՝ ինչ փորձ կամ մտահոգություն է կանգնած այդ կարծիքի հետևում, զրույցը կարող է այլ ուղղությամբ գնալ։
Հնարավոր է պարզվի, որ մեր դիրքորոշումները այնքան էլ հեռու չեն։
Բովանդակալից զրույցի հաջողությունը չի որոշվում նրանով, թե վերջում բոլորը նույն կարծիքն ունեն։ Մարդիկ կարող են տարբեր տեսակետներով հեռանալ և այնուամենայնիվ զգալ, որ կարևոր բան են միասին ուսումնասիրել։
Նման զրույցներում հարցերը երբեմն ավելի օգտակար են, քան պատրաստի պատասխանները։ «Ինչո՞ւ ենք այդպես մտածում»։ «Ի՞նչ հետևանք կարող է ունենալ այս մոտեցումը»։ «Կարո՞ղ ենք հարցին ուրիշի տեսանկյունից նայել»։ «Ինչպիսի՞ փորձ ունենք այս հարցի հետ կապված»։
Այսպիսի հարցերը մարդուն հրավիրում են մտածելու, ոչ թե պաշտպանվելու։
Շատ հասարակական փոփոխություններ սկսվում են ոչ թե որոշումից, այլ մարդկանց միջև նոր տեսակի խոսակցությունից։ Մարդիկ սկսում են ավելի խորությամբ մտածել մի խնդրի մասին, լսել ուրիշների փորձը, վերանայել նախկին պատկերացումները և տեսնել, որ ինչ-որ բան կարելի է այլ կերպ անել։
Հենց այդ պատճառով բովանդակալից զրույց վարելու կարողությունը միայն հաղորդակցական հմտություն չէ։ Այն մարդկանց միջև վստահություն ստեղծելու և նոր գաղափարների ձևավորման միջոց է։
Երբ սովորում ենք զրույցի մեջ ոչ թե գերակշռել, այլ ուսումնասիրել, ոչ թե պարզապես խոսել, այլ նաև լսել, առօրյա շփումը կարող է դառնալ շատ ավելի բոկանդակալից։
