«Ե՞րբ արդեն, ախր տարիքդ անցնում է» — այս կամ նման ձևակերպումով հարց գրեթե բոլորը լսել են գոնե մեկ անգամ իրենց կյանքում, եթե ոչ իրենց, ապա մտերիմ ընկերոջ կամ ազգականի հասցեին։ Հասարակության մեջ դեռ շատ ուժեղ է այն համոզմունքը, որ ամուսնությունը յուրաքանչյուր մարդու կյանքի «պարտադիր փուլն» է, և ով դեռ չի ամուսնացել որոշակի տարիքում, ինչ-որ բանով թերի է կամ ուշացել է։
Եկեք կփորձենք հասկանալ, թե որքանով է հիմնավոր այս համոզմունքը, և ինչու է կարևոր տարբերակել ամուսնությունը, որն արվել է որպես գիտակցված ընտրություն, այն ամուսնությունից, որը ստեղծվել է որպես հասարակական պարտադրանքի արդյունք։
Երբ ուրիշների ժամանակացույցը դառնում է մեր սեփականը
Այս ճնշման տակ շատերը սկսում են կասկածել իրենց արժեքին՝ միայն այն պատճառով, որ դեռ ամուսնացած չեն։ Հարցերն ու ակնարկները՝ «իսկ ե՞րբ», կրկնվում են ընտանեկան հավաքույթներից մինչև աշխատանքային շրջապատ, և ժամանակի ընթացքում սկսում են թվալ ոչ թե հետաքրքրասիրություն, այլ գնահատական։
Բայց արդյո՞ք դա իրականում այդպես է։ Իրականում ամուսնությունը խորապես անհատական որոշում է, ոչ թե պարտադիր չափանիշ, որով պետք է չափել մարդու կայացածությունը կամ լիարժեքությունը։ Մարդիկ ամուսնանում են տարբեր ժամանակահատվածներում, ոմանք՝ ընդհանրապես չեն ամուսնանում, և սա ինքնին ոչինչ չի ասում նրանց՝ որպես անհատի արժեքի մասին։
Երբ ամուսնությունը դառնում է լռեցնելու միջոց
Խնդիրն այն է, երբ մարդը ամուսնանում է ոչ թե սեփական ցանկությունից, այլ միայն նրա համար, որ դադարի «տարբեր» լինել շրջապատից կամ լռեցնի հարցնողներին։ Այս դեպքում ամուսնությունը դառնում է ոչ թե երկու մարդու գիտակցված ընտրություն, այլ պատասխան արտաքին ճնշմանը, ինչը հազվադեպ է բերում իրական երջանկության։
Այս տեսակի որոշումները հաճախ ուղեկցվում են գաղտնի, չասված դժգոհությամբ, որը կարող է տարիներ շարունակ մնալ ստվերում, մինչև մի պահ բացահայտվի բոլորովին անսպասելի ձևով՝ կոնֆլիկտի, հեռացման կամ նույնիսկ ամուսնալուծության միջոցով։
Ինքնուրույն ուղին՝ առանց մեղքի զգացումի
Միևնույն ժամանակ, մարդը, ով դեռ չի ամուսնացել, պակաս կայացած չէ։ Կարիերա, ընկերություն, անձնական աճ, ուրիշներին օգնել, ինքնաճանաչում. այս ամենը լիարժեք իմաստ ունեն՝ անկախ ամուսնացած լինելուց։
Ավելին, մարդը, ով գիտակցաբար է որոշում իր ժամանակացույցը, ավելի հավանական է, որ ամուսնանալիս անի դա հասուն, պատրաստված վիճակում, այլ ոչ թե պարզապես ուրիշներին «ցույց տալու» համար։
Լուծումն այն չէ, որ պետք է հրաժարվել ամուսնությունից կամ, ընդհակառակը, շտապել դեպի այն։ Լուծումն այն է, որ որոշումը՝ ամուսնանալ թե ոչ, և երբ, պետք է բխի սեփական պատրաստվածությունից ու ցանկությունից, ոչ թե ուրիշների ժամանակացույցից կամ սպասումներից։
Ամուսնությունը արժեքավոր է, երբ այն գիտակցված ընտրություն է, ոչ թե պարտականություն, որից փախչել հնարավոր չէ։ Եվ նույնքան արժեքավոր է մարդու իրավունքը՝ ապրել լիարժեք կյանքով, անկախ նրանից, թե երբ և արդյոք ընդհանրապես կկայացնի այս որոշումը։
